Akkerbouwplaza

is een initiatief van brancheorganisatie akkerbouw



Recente voorraadmeting uien

Peildatum (20 juni 2016)

Zaaiuien en Consumptieaardappelen: verwachtingen oogstjaar 2016

Introductie en verantwoording

Environs International voerde voor BO-Akkerbouw een meting uit onder 655 bedrijven: een random steekproef uit ruim 9.000 bedrijven waar de afgelopen 5 jaar wel eens consumptieaardappelen en/of zaaiuien werden geteeld (eigen land of huur/verhuur).

Ca. 450 (ex-)aardappeltelers beantwoordden de vragen over consumptieaardappelen en 250 (ex-) uientelers die over zaaiuien. Uiteraard gaven alleen telers die dit jaar (zelf) consumptieaardappelen of zaaiuien telen antwoord op de vragen naar de actuele arealen en verwachtingen.

Doel van het onderzoek is de sector inzicht te verschaffen in de actuele areaalontwikkeling in Nederland, de opbrengstverwachting van de huidige telers, hun afzetplanning en de door hen gehanteerde afzetstrategieën.

Environs International in Bergschenhoek is een in de agrarische sector gespecialiseerd, onafhankelijk marktonderzoekbureau en voert al >10 jaar de voorraadmetingen uit voor BAI en BUI.

De verwachtingen voor het lopende oogstjaar werden in het verleden steeds gepubliceerd met de bekendmaking van de resultaten van de opbrengst- en voorraadmeting van de oogst van het voorafgaande jaar per medio april. Om een preciezer beeld van de oogstverwachtingen te krijgen is de meting dit jaar apart en op een later tijdstip uitgevoerd.

De peiling vond plaats in de eerste helft van juni (2016), vóór de hevige regenval en wateroverlast waardoor regionaal veel aardappelen en uien vernietigd zijn.

De voorliggende raming is de laatste die in opdracht van BO Akkerbouw is uitgevoerd. Onlangs is besloten deze vorm van marktinformatie voor de aardappel- en uiensector met ingang van het seizoen 2016/2017 te staken.

Hierna volgen per teelt de belangrijkste uitkomsten m.b.t. consumptieaardappelen en zaaiuien.

Zaaiuien

Areaal zaaiuien verplaatst zich naar het zuiden

Aan de hand van de areaalcijfers van ca. 200 respondenten die in 2016 zaaiuien telen of dat in 2015 hebben gedaan kan worden vastgesteld dat het areaal dat door deze akkerbouwers wordt geteeld in 2016 praktisch gelijk is aan dat van 2015.

Maar we zien wel een duidelijk regionaal verschil: de ondervraagde telers boven de rivieren leveren ca. 8% areaal in (een afname dus!) terwijl die in het zuiden dit jaar gemiddeld 8% méér zaaiuien telen dan in 2015. Tel daarbij het areaal van ‘nieuwe telers’ in beide regio’s en dat verklaart de overheersende indruk van een toename van het areaal in vooral het zuiden.

Meer dan 90% van de actuele telers heeft gele rassen gezaaid en 16% (ook) rode. De overlap van 6% betekent dat een klein deel van de telers dit jaar beide soorten telen en dat maar ca. 10% alléén rode uien heeft gezaaid.

Areaalverwachting van telers (landelijk/regionaal)

Gevraagd naar de indruk die men heeft m.b.t. het areaal zaaiuien in Nederland enerzijds en in de eigen streek anderzijds, komt ook hier het beeld naar voren van een flinke toename op landelijk niveau en in wat mindere mate in eigen omgeving: 52% heeft de indruk dat er dit jaar (iets tot veel) meer zaaiuien in Nederland wordt geteeld en 33% meent dat dat (ook) in de eigen regio het geval is. Opmerkelijk is ook hier dat velen landelijk een toename verwachten, maar dat die toename dus met name plaatsvindt buiten de eigen regio. Verder duiden de uitkomsten er op dat men de indruk heeft dat die areaalgroei vaker in het zuiden plaatsvindt. Kortom, zelf verwachten veel telers een stijging van het areaal en dat die het grootst zal zijn beneden de rivieren.

De opbrengstverwachting is voorzichtig

Gemiddeld verwacht men dit jaar 55.3 ton uien per hectare te oogsten. Dat ligt ruim onder het 7-jaarsgemiddelde van 62 ton dat wij de afgelopen jaren hebben gemeten in de voorraadpeilingen voor Bureau Uienmarkt Informatie: 55 ton/ha was in die jaren zelfs de laagste gemeten bruto opbrengst na oogst). Ook hier duidt dit op een realistische voorzichtigheid bij de telers die past bij het vroege stadium van de peiling: men rekent zich niet rijk.

Afzetstrategie: nog veel vrijheid en 31% af-land

Omgerekend naar tonnen opbrengst wordt aangegeven dat 11% van de verwachte bruto opbrengst op contract, poolcontract of voor meeleveren wordt geteeld. 89% is volgens de telers nog vrij afzetbaar, terwijl ook hier een kleine restgroep (0,6% voor boerderijverkoop e.d.) de 100% volmaakt.

De afzetplanning laat zien dat naar verwachting 31% van de opbrengst af-land zal worden afgezet en nog eens 28% voor 1 januari zal worden geleverd. Ruim 37% zal tussen 1 januari en 1 mei 2017 worden geleverd en de resterende 3% pas na 1 mei.

Consumptieaardappelen

Areaal consumptie stabiliseert

Aan de hand van de areaalcijfers van ca. 350 respondenten die in 2016 consumptieaardappelen telen of dat in ieder geval in 2015 deden kan worden vastgesteld dat het areaal dat bij hen wordt geteeld in 2016 praktisch gelijk is aan dat van 2015. En dat geldt voor zowel het noorden als voor het zuiden. Telers die dit jaar stoppen of een forse afname in areaal opgeven geven vaak landbouwkundige redenen (bouwplan, om de 4 jaar e.d.) of de markt (verwachte prijzen, betere alternatieven, geen vraag naar aardappelland) als reden.

Areaalverwachting van telers (landelijk/regionaal)

Gevraagd naar de indruk die men heeft over het areaal consumptieaardappelen in Nederland dan wel in de eigen streek, komt voor 2016 bij veel telers het beeld naar voren van een areaaltoename in Nederland en in mindere mate in eigen omgeving: 47% van de akkerbouwers heeft de indruk dat er (iets) meer consumptieaardappelen in Nederland worden geteeld en 29% meent dat dat (ook) voor de eigen regio het geval is. Opmerkelijk is dan ook dat velen landelijk een toename verwachten, maar niet zozeer in de eigen regio.

De opbrengstverwachting is voorzichtig

Gemiddeld verwacht men dit jaar 51,8 ton per hectare te oogsten. Dat is 1 à 2 ton minder dan de afgelopen jaren gemeten in de voorraadpeilingen voor Bureau Aardappelmarkt Informatie en duidt op realistische voorzichtigheid die past bij het vroege stadium van de peiling en de niet altijd optimale pootomstandigheden.

Geteelde rassen

De dit jaar – op telersniveau - meest gangbare rassen zijn Agria (genoemd door 22% van de telers), Fontane (14%), Bintje (14%), Innovator (11%) en Frieslander (8%).

Houden we rekening met het geteelde areaal en de door de telers verwachte (gemiddelde) opbrengsten, dan zal het ras Agria dit jaar goed zijn voor 16% van de bruto opbrengst, Innovator 10%, Hansa en Fontane (elk 9%) en Markies (7%). Samen zijn deze 5 rassen goed voor ruim 50% van de verwachte bruto opbrengst.

Vergelijken we de top 5 op basis van het aantal telers met die van de geteelde arealen x verwachte opbrengsten , dan zien we dat Bintje wel door velen geteeld wordt (14%), maar geen grote rol speelt in de totale opbrengst (<5%). Dat geldt ook voor de Frieslander (8% om 3%), terwijl het omgekeerde geldt voor Hansa (6% van de telers en 9% van de opbrengst) en Markies (5% om 7%).

Negen van de tien telen ook echt zelf

Van de ondervraagden met aardappelland in 2016 teelt 90% die aardappelen inderdaad zelf terwijl 10% zijn land verhuurt aan een teler. Een enkeling doet beide.

Afzetstrategie: 33% af-land

Omgerekend naar verwachte tonnen opbrengst wordt verwacht dat 31% van de bruto opbrengst op contract wordt geteeld, 21% in een pool en 3% vastligt in een meelevercontract. Ruim 44% is volgens de telers vrij, terwijl een kleine restgroep (boerderijverkoop e.d.) de 100% volmaakt.

De afzetplanning laat zien dat 33% van de opbrengst af-land zal worden afgezet en nog eens 23% voor 1 januari zal worden afgeleverd. Ruim 30% zal naar verwachting tussen 1 januari en 1 mei 2017 worden geleverd en 13% zou pas na 1 mei worden geleverd.

Historie voorraadmeting uien

Datum Bestand
15 april 2016 downloaden
15 februari 2016 downloaden
15 november 2015 downloaden
15 april 2015 downloaden
15 februari 2015 downloaden